CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
VỀ DỰ GIỜ NGỮ VĂN
LỚP 6/5
GV: Lâm Ngọc Hạnh
Tổ: Văn – Sử – GDCD
KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Nhân hóa là gì ? Nêu tác dụng của nhân hóa.
2. Tìm phép nhân hóa trong câu:
Núi cao bởi có đất bồi
Núi chê đất thấp, núi ngồi ở đâu?
( Ca dao)


Nhân hóa: gọi hoặc tả đồ vật, cây cối, con vật
bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người,
làm cho thế giới loài vật, cây cối, đồ vật,… trở nên gần gũi
với con người, biểu thị được suy nghĩ,
tình cảm của con người.
TIẾT 95
Hướng dẫn tự học: ẨN DỤ
Học sinh tự đọc: văn bản MƯA
I. Ẩn dụ là gì?
1. Ví dụ: SGK/68
“Anh đội viên nhìn Bác
Càng nhìn lại càng thương
Người Cha mái tóc bạc
Đốt lửa cho anh nằm.” (Minh Huệ)
Người Cha: chỉ Bác Hồ
Từ Người Cha dùng để chỉ ai?
Hãy giải thích vì sao có thể ví Bác Hồ như Người Cha?
Vì Bác Hồ với Người Cha có những phẩm chất giống nhau (tuổi tác, tình thương yêu, sự chăm sóc chu đáo đối với con…) có nét tương đồng.
 Có nét tương đồng
Tiết 95: Hướng dẫn tự học: ẨN DỤ, MƯA (HDTĐ)
2. Nhận xét:
So sánh đặc điểm và tác dụng của ba cách diễn đạt sau đây:(BT1/69)
Bác Hồ mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm
Bác Hồ như Người cha Đốt lửa cho anh nằm
Người Cha mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm
(Đêm nay Bác không ngủ, Minh Huệ)
Cách 1:
Cách 2:
Cách 3:
diễn đạt bình thường
diễn đạt có sử dụng phép so sánh
diễn đạt có sử dụng phép ẩn dụ
Ẩn dụ có tác dụng tạo cho câu nói có tính hình tượng, biểu cảm và hàm súc hơn so với phép so sánh và cách nói bình thường.
(Không có tính nghệ thuật)
(hàm súc, gợi hình, gợi cảm)
(Có tính gợi hình, gợi cảm)
 Tác dụng: tăng sức gợi hình, gợi cảm
=> Ẩn dụ
*Ghi nhớ: (SGK/68)
I. Ẩn dụ là gì?
1. Ví dụ: SGK/68
Người Cha: chỉ Bác Hồ
 Có nét tương đồng
2. Nhận xét:
Tiết 95: Hướng dẫn tự học: ẨN DỤ, MƯA (HDTĐ)
Phép so sánh và ẩn dụ có điểm gì giống và khác nhau? (BT1/69)
Cách 2:
Bác Hồ như Người cha
Cách 3:
Người Cha mái tóc bạc
Vế A
Vế B
Vế B
có nét tương đồng, có tính gợi hình, gợi cảm.
- Khác nhau:
+ So sánh: thường có 2 vế (vế A và vế B) để đối chiếu.
+ Ẩn dụ: chỉ có 1 vế dùng để so sánh (vế B), còn vế được so sánh (vế A) thì ẩn đi (hiểu ngầm). Chính vì vậy ẩn dụ còn được gọi là so sánh ngầm, kín đáo làm cho câu nói hàm súc hơn.
 diễn đạt có sử dụng phép so sánh
 diễn đạt có sử dụng phép ẩn dụ
- Giống nhau:
III. Luyện tập
I. Ẩn dụ là gì?
*Ghi nhớ: (SGK/68)
1. Ví dụ: SGK/68
2. Nhận xét:
Bài 2: Tìm hình ảnh ẩn dụ và nêu nét tương đồng giữa các sự vật hiện tượng được so sánh ngầm với nhau?
Bài 1: Sgk/69
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng.
c. Thuyền về có nhớ bến chăng
Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền.
d. Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.
THẢO LUẬN NHÓM
(3 PHÚT)
II. Các kiểu ẩn dụ (Hs tự đọc)
Tiết 95: Hướng dẫn tự học: ẨN DỤ, MƯA (HDTĐ)
Bài 2:
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
– ăn quả  “Sự hưởng thụ thành quả lao động”.
– kẻ trồng cây  “người tạo ra thành quả”.
Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng.
– mực, đen  “cái xấu, cái tối tăm”.
– đèn, sáng  “cái tốt, cái hay, cái tiến bộ”.
c. Thuyền về có nhớ bến chăng
Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền.
– thuyền  “người đi xa”.
– bến  “người ở lại”.
d. Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.
– mặt trời  “Bác Hồ”.
III. Luyện tập
Tiết 95: Hướng dẫn tự học: ẨN DỤ, MƯA (HDTĐ)
Tiết 95: Hướng dẫn tự học: ẨN DỤ, MƯA (HDTĐ)
Bài 2: Sgk/70
III. Luyện tập
Bài 1: Sgk/69
Bài 4: Chính tả (nghe-viết): Buổi học cuối cùng (từ Tuy nhiên, thầy vẫn đủ can đảm đến lớn lao đến thế).
4
3
6
5
2
1
7
TRÒ CHƠI CỦNG CỐ
6

Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng
Bác Hồ
Nét tương đồng
Tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt
Phép tu từ ẩn dụ còn được gọi là gì?
Câu tục ngữ này nói lên tầm quan trọng của môi trường sống, khuyên chúng ta phải chọn môi trường sống tốt đẹp.
So sánh ngầm
1
3
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
Bác Hồ
Câu tục ngữ khuyên chúng ta khi được hưởng thụ thành quả phải nhớ đến công lao của người đã gây dựng thành quả đó.
4
5
Người Cha mái tóc bạc
Đốt lửa cho anh nằm
“Người Cha” chỉ ai?
6
7
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
“mặt trời” (2) chỉ ai?
2
Việc sử dụng phép tu từ ẩn dụ trong thơ, văn nhằm mục đích gì?
Ẩn dụ dựa vào đâu để gọi tên sự vật, sự việc này bằng tên sự vật, sự việc khác?
ẨN DỤ
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học thuộc ghi nhớ.
Hoàn thành bài tập.
Chuẩn bị bài : Kiểm tra 1 tiết phần văn bản.
Đọc ở nhà bài Mưa của Trần Đăng Khoa (HDTĐ).
CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ
VÀ CÁC EM HỌC SINH
LỚP 6/5