Tuần 9 Ngày soạn: 08/ 10 / 2014 Tiết 41 Ngày dạy : / 10 / 2014

TỔNG KẾT TỪ VỰNG

I. Mục tiêu cần đạt: Giúp HS
1. Kiến thức:
Một số khái niệm liên quan đến từ vựng
2. Kĩ năng:
- Cách sử dụng từ hiệu quả trong nói và viết đọc –hiểu văn bản và tạo lập văn bản.
- Vận dụng những kiến thức đã học vào quá trình giao tiếp và phân tích sự độc đáo của từ ngữ trong văn bản.
3. Thái độ:
GD cho HS lòng tự hào về sự giàu đẹp của TV.
II. Chuẩn bị:
GV: sgk, sgv, giáo án, tài liệu CKT, tài liệu tham khảo, bảng phụ
HS: sgk, bài soạn.
III. Phương pháp: vấn đáp, thuyết trình. Kỹ thuật dạy học trình bày 1 phút.
IV. Các bước lên lớp:
1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số, vệ sinh, bài soạn, đồ dùng học tập
2. Kiểm tra bài cũ: làm bài tập.
3. Bài mới: GV giới thiệu bài mới
Hoạt động của thầy
Hoạt động của trò

Nội dung

Hoạt động 5: Củng cố kiến thức về từ đồng âm:
Bước 1: khái niệm
? Nêu khái niệm từ đồng âm?
Bước 2: Phân biệt từ đồng âm với hiện tượng nhiều nghĩa :
? Từ nhiều nghĩa khác với từ đồng âm ở chỗ nào?
GV nhấn mạnh: Giống về vỏ ngữ âm; khác về số lượng: Từ nhiều nghĩa: 1 từ, hiện tượng đồng âm: nhiều từ)




GV HD & yc HS làm bài tập 2 trong sgk
GV nhận xét chung:

Hoạt động 6: Củng cố kiến thức về từ đồng nghĩa:
? Nêu khái niệm về từ đồng nghĩa?

? Có thể chia từ đồng nghĩa ra làm mấy loại? Đó là những loại nào? Cho VD.








GV HD & yc HS làm bài tập 2:
? Theo em trong 4 cách hiểu trên cách hiểu nào đúng? Các cách hiểu còn lại sai vì sao?
GV nhận xét



GV HD & yc HS lên bảng làm bài tập:
? Phân tích cơ sở để thay từ `` xuân`` bằng từ ``tuổi``
?Tác dụng của việc thay thế ấy? ( dùng từ ``xuân`` nhằm mục đích gì?)
GV nhận xét:





Hoạt động 7: Củng cố kiến thức về từ trái nghĩa:
? Nêu khái niệm về từ trái nghĩa?


? Theo em một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau không?
GV nhận xét, bổ sung






GV HD & yc HS làm bài tập:
? Xác định các cặp từ trái nghĩa?
GV nhận xét, sửa
GV HD HS làm bài tập 3:
+ Sắp xếp các cặp từ trái nghĩa theo hai nhóm sau:
- Nhóm loại trừ lẫn nhau?
- Nhóm không loại trừ lẫn nhau?
+ Nhóm loại trừ nhau: khẳng định cái này có nghĩa là phủ định cái kia. )
+ Nhóm không loại trừ nhau: khẳng định cái này không hẳn là phủ định cái kia)
Hoạt động 8: Củng cố kiến thức về cấp độ khái quát nghĩa của từ ngữ:
? Nêu khái niệm về cấp độ khái quát nghĩa của từ ngữ?

? Thế nào là một từ ngữ có nghĩa rộng?



? Thế nào là một từ ngữ có nghĩa hẹp?
GV nhận xét:


Hoạt động 9: Củng cố kiến thức về trường từ vựng:
? Thế nào là trường từ vựng?
Bài tập 2: - Cho HS đọc BT
+ Xác định những từ ngữ cùng trường từ vựng được sử dụng trong đoạn trích?
+ Phân tích tác dụng của việc sử dụng đó?
GV nhận xét chung:

HS nêu



HS so sánh:
a. Từ nhiều nghĩa: là một từ có chứa nhiều nghĩa khác nhau
Vd: chân, mũi, xuân.
b. Từ đồng âm: là 2 hoặc nhiều từ có âm thanh giống nhau nhưng có nghĩa hoàn toàn khác xa nhau.
Vd: ruồi đậu mâm xôi đậu.
Kiến bò .... thịt bò.
HS nghe, làm bài tập
HS khác nhận xét, sửa



HS nêu


HS trả lời:
- Từ đồng nghĩa hoàn toàn: không phân biệt về sắc thái ý nghĩa, có thể thay thế cho nhau.
vd: trái-quả, máy bay - tàu bay....
- Từ đồng nghĩa không hoàn toàn: có sắc thái ý nghĩa khác nhau