soạn: 08/11/
Tuần : 15 Tiết 57

CHỈ TỪ
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức
- Khái niệm chỉ từ:
- Nghĩa khái quát của chỉ từ.
- Đặc điểm ngữ pháp của chỉ từ:
+ Khả năng kết hợp của chỉ từ.
+ Chức vụ ngữ pháp của chỉ từ.
2. Kỹ năng:
- Nhận diện được chỉ từ.
- Sử dụng được chỉ từ trong khi nói và viết.
3. Thái độ: Biết cách dùng chỉ từ trong khi nói và viết.
II. Chuẩn bị:
- GV: giáo án , SGK,...
- HS: xem lại bài cũ, dụng cụ làm bài.
III. Các bước lên lớp:
1- Ổn định lớp học.
2- Kiểm tra bài cũ: Xác định cấu tạo của cụm danh từ sau:
Tất cả/ những/ hs/ chăm ngoan/ ấy
3- Bài mới
Hoạt động của thầy và trò
Ghi bảng

Hđ1: Gv giới thiệu vào bài- hs lắng nghe.
Hđ2: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu nội dung bài học.
Bước1: Tìm hiểu về chỉ từ
- Gv gọi hs đọc ví dụ trong sgk
? Theo em những từ" ấy, này, nọ" bổ sung ý nghĩa cho từ nào?
- Hs trả lời, Gv kết luận:
Các từ đó bổ sung ý nghĩa cho các danh từ" Viên Quan, làng, nhà"
? Chúng có tác dụng gì trong cụm từ đó?
- Hs trả lời, Gv kết luận:
Các từ đó có tác dụng định vị sự vật không gian, nhằm tách biệt sự vật này với sự vật khác
Chẳng hạn: ông vua/ ông vua nọ.
Những cụm từ có chỉ từ thường có ý nghĩa cụ thể hơn, xác định một cách rõ hơn trong không gian.
? Em hãy so sánh
- viên quan ấy/ hồi ấy.
- nhà nọ/ đêm nọ.
- Hs trả lời, Gv kết luận:
Giống: Cùng là chỉ từ đi kèm, cùng định vị sự vật.
Khác: Một bên định vị về không gian, một bên định vị về thời gian.
Bước 2: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu về hoạt động của chỉ từ trong câu.
? Theo em chỉ từ (I) có tác dụng như thế nào?
- Gv cho hs thảo luận nhóm.
Đại diện các nhóm trình bày kết quả
- Gv nhận xét và kết luận:
Các từ " ấy, nọ, kia" ở phần( I )làm nhiệm vụ phụ ngữ sau cho cụm danh từ.
? Em hãy xác định vai trò của phụ ngữ trong câu?
- Hs trả lời, Gv kết luận:
Câu a, từ đó: làm chủ ngữ của câu.
Câu b, từ đấy: làm trạng ngữ của câu.
? Em hiểu thế nào là chỉ từ?
Hstl theo sgk, phần ghi nhớ.

Hđ3: Gv cho hs thực hiện phần luyện tập trong sgk
Nâng cao: Xác định và sử dụng đúng chỉ từ



- Gv lần lượt cho hs thực hiện các bài tập đó trên bảng, ở vở.
- Gv nhận xét và kết luận và cho ghi bảng:






Hs làm theo nhóm- trình bày-> GV nhận xét






Hs làm theo nhóm- trình bày-> GV nhận xét
I/ Chỉ từ là gì?
Ví dụ: sgk

- ấy, này, nọ: bổ sung ý nghĩa cho các danh từ.





- Định vị không gian
- Tách sự vật này với sự vật khác.

-> Chỉ từ trong câu.

* ghi nhớ 1( sgk -137)







II/ Hoạt động của chỉ từ trong câu:



- Phụ sau cho cụm danh từ



- Làm chủ ngữ trong câu.
Vd: đó là một điều chắc chắn.
- Làm trạng ngữ trong câu.
Vd: từ đấy, nước ta chăm nghề....bánh giầy.

* Ghi nhớ2: SGK/ 138.
III/ Luyện tập:
Bài tập1:
Tìm chỉ từ và xác định ý nghĩa, chức vụ của nó.
a, hai thứ bánh ấy.
- Định vị sự vật trong không gian.
- Làm phụ ngữ sau trong cụm danh từ.
b, đấy, đây:
- Định vị sự vật trong không gian.
- Làm chủ ngữ.
c, nay:
- Định vị sự vật về thời gian.
- Làm trạng ngữ.
d, đó:
- Định vị sự vật về thời gian.
- Làm